بعضي گمان مي‌کنند آزمايشگاه مجموعه‌اي ابزار است که با دادن نمونه توسط
تکنسين تمام کار توسط دستگاه انجام مي‌شود و هرچه اين دستگاهها پيشرفته‌تر
باشند کار بهتري ارائه مي‌گردد.
حقيقت اين است که دستگاه پيشرفته شرط لازم است ولي کافي نيست.
اگر بهترين امکانات و پيشرفته‌ترين تجهيزات را در محلي جمع کنيم که فاقد هادي
و مديري توانا و کارمنداني دانا و دلسوز باشد ثمر خوبي نخواهيم داشت.
در کشورهاي پيشرفته از جمله آمريکا که استانداردهاي پزشکي در آن بالاترين
سطح را در جهان داراست، مسئوليت هدايت آزمايشگاهها برعهده پاتولوژيست
يا آسيب‌شناس است. او پزشک متخصصي است که از يکسو با بيماريها و از طرف
ديگر با فن‌آوري آزمايشگاهي آشناست: اين هدايت‌گر متخصص بايد تمامي مراحل
کار آزمايشگاه را نظارت و کنترل نمايد چون کار آزمايشگاه مستقل بر سه مرحله است
که عبارتند از مرحله قبل از آناليز، آناليز و بعد از آن. امروزه با در دسترس بودن دستگاههاي
پيشرفته بيشترين خطاها مربوط به مرحله قبل از آناليز است.
عوامل زيادي به جز بيماري در مرحله قبل از آناليز مي‌توانند آزمايش موردنظر را تحت تأثير
قرار دهند که به توضيح مختصر عوامل مهم و مؤثر مي‌پردازيم.
آماده‌سازي بيمار جهت انجام آزمايشها بسيار ضروري است زيرا در هر وضعيتي نمي‌توان
هر آزمايشي را انجام داد. معروفترين شرط در اين راستا ناشتا بودن است که حداقل هشت
ساعت متوالي در طول شب را دربر مي‌گيرد. البته زمان ناشتا بودن نسبي است و در مورد
بعضي تستها از جمله چربي‌ها اين زمان به دوازده الي چهارده ساعت مي‌رسد.
نمونه نامناسب نيز از عوامل مهم تأثيرگذار مي‌باشد. سرم هموليز يعني سرمي که در اثر
شکستن گويچه‌هاي سرخ هموگلوبين موجود در آن به سرم اضافه شده و رنگ زرد کهربائي
آن به نارنجي و قرمز ميل مي‌کند و يا سرم کدر که در اثر بالابودن سطح بعضي از چربي‌ها
ايجاد مي‌شود و يا سرم زرد که به دليل يرقان و افزايش بيليروبين بوجود مي‌آيد همه و همه
بر روي تستها که به روش شيميائي انجام مي‌شوند تأثير مي‌گذارند.
مصرف داروها نيز از جمله عوامل مؤثر بر نتايج آزمايشگاهي است. داروها يا در واکنش
شيميائي انجام تستها تداخل مي‌کنند و يا به ترتيبي با تغيير در مسيرهاي متابوليسمي
جواب آزمايش را با تغيير مواجه مي‌سازند.
از عوامل مؤثر ديگر رژيم غذايي خاص، نوسانات طبيعي روزانه و فصلي مواد مورد آزمايش،
وضعيت تحرک فيزيکي، استرس و هيجان، سن و جنس و شرايط فعلي که بيمار
مراجعه کننده با آن روبروست از جمله تب، چاقي، مصرف سيگار و... مي‌باشند.
شرايط نمونه‌گيري و جمع‌آوري صحيح نمونه در لوله‌هاي مناسب با نگهدارنده‌هاي مربوطه
نيز از عوامل مهم تأثيرگذار در نتايج است.
پزشک آزمايشگاه با روشن نمودن شرح وظايف کارکنان در مراحل مختلف کار از جمله
مرحله قبل از آناليز با ويزيت بيماران به نکات مهم تأثيرگذار پي مي‌برد. در غير اين صورت
کار آزمايشگاه با بهترين وسايل دچار فاحش‌ترين خطاها خواهد بود. اطلاع‌رساني صحيح
و کامل فرد مراجعه کننده نيز در جهت ارائه گزارش هاي شفاف و اثربخش به طبيب
معالج بسيار مهم وسرنوشت‌ساز است.
