آنتی بادی ها مهمترین قسمت ایمنی خونی در بدن هستند که توسط سلول های B تولید می شوند. آنتی بادی منوکلونال نوعی انتی بادی است که تنها بر علیه یک شاخص توانایی پاسخ را دارد در حالی که انتی بادی پلی کلونالدارای اختصاصیت برای اپیتوپ های مختلف یک ایمونوژن را دارد. این انتی بادی ها برای اولین بار توسط کوهلر و میلستین تولید شدند که به خاطر آن برنده جایزه نوبل سال ۱۹۸۴ پزشکی شدند.
نحوه تولید آنتی بادی منوکلونال
همان طور که دوستان اطلاع دارند لنفوسیت ها انسانی عمر زیادی ندارند و اگر در معرض آنتی ژن، ساتوکاین ها و اثرات سلول های دیگر قرار نگیرند دچار مرگ می شوند بنابراین اولین قدم در تولید انتی بادی منوکلونال تهیه سلول های نامیرای تولید کننده انتی بادی اختصاصی است. برای تولید این سلول ها روش زیر پیشنهاد شده است:
- حیوان ازمایشگاهی (رت و یا مایس) را با تزریق آنتی ژن ایمن سازی کنیم
- سلول های تولید کننده انتی بادی مورد نظر را از طحال و یا غدد لنفاوی حیوان جدا کنیم.
با انجام روش فوق سلولی به دست می اید که خاصیت تولید انتی بادی اختصاصی بر علیه انتی ژن خاص را دارد ولی این در شرایط بدن است و چون سلول مورد نظر ما(همان لنفوسیت B) باید در شرایط ازمایشگاهیباشد بنابراین باید خاصیت نامیرایی هم داشته باشد برای این منظور از سلول های سرطانی استفاده می شود. سلول های تولید کننده انتی بادی را با سلول های فناناپذیر میلوما پیوند می دهند(روش های مختلفی برای پیوند این دو نوع سلول وجود دارد) سلول حاصل ار این پیوند را هیبرید می گوییم. این سلول هیبریدی دو ویژگی دارد. قسمتی که دارای سلول لنفوسیتی است انتی بادی منوکلونال تولید می کند و قسمت دیگر که دارای سلول سرطانی میلوما است به مجموعه هیبریدی خاصیت نامیرایی می دهد. در تهیه این سلول هیبرید باید دقت کنیم که علاوه بر سلول هیبرید مورد نظر سایر سلول ها(لنفوسیت با لنفوسیت- میلوما با میلوما- لنفوسیت تکی- میلومایی تکی) نیز تولید می شوند که باید از محیط ما حذف شوند. برای این کار از محیط HAT استفاده می کنیم. این محیط دارای هیپوگزانتین، آمینوپترین و تیمیدین است. امینوپترین سنتز اسید نوکلوئیک را از مسیر denevo مهار می کند. سلول های میلوما هم طوری انتخاب شده اند که آنزیم “هیپوگزانیتن گوانین فسفوریبوزیل ترانسفراز” را ندارند پس قادر به تولید اسید نوکلوئیک از مسیر salvage هم نیستند. سلول های میلومایی که هیبرید نشده اند به دو دلیل فوق از بین می روند. سلول های B هم به دلیل عمر محدود از بین می روند و تنها سلول هایی می ماند که هیبرید شده اند. علت زنده ماندن سلول هیبرید مورد نظر ما این است که لنفوسیت اسید نوکلوئیک سلول میلوما را می سازد و سلول میلوما خاصیت نامیرایی را به لنفوسیت می دهد. علاوه بر روش فوق سه روش زیر هم در تولید انتی بادی منوکلونال استفاده می شود:
- نمایش فاز
- نمایش ریبوزوم
- نمایش مخمر
از منوکلونال انتی بادی ها برای اهداف مختلفی استفاده می شود. مثلا: درمان بیماری های مختلف مانند روماتئید ارتریت، رد پیوند، بیماری های قلبی، لنفوم های غیر هوچکینی، استفاده از انتی بادی در اسکن و …
انواع انتی بادی های منوکلونال
- کایمریک. ۱۰۰% از موش تهیه می شود
- انسانی شده . نواحی متغیر از موش تهیه می شود
- انسانی. نواحی CDR از موش تهیه می شود.
